"ഞാൻ ആരുടെ തോന്നലാണ്?' എന്ന കുഞ്ഞുണ്ണിക്കവിതയിൽ മുജ്ജന്മസ്മരണയുടെ ഒരു പരാഗം വീണു തിളങ്ങുന്നുണ്ട്. മറ്റേതോ ജന്മത്തിൽ താൻ മറ്റൊരാളായിരുന്നു എന്നും ആ മറ്റൊരാളുടെ ഓർമ്മകളും തോന്നലുകളുംകൂടിയാണ് തന്റെ ഓർമ്മകളും തോന്നലുകളും എന്നുമുള്ള പ്രതീതിയാണതുണർത്തുന്നത്. ജീവിതം എന്ന ഒറ്റപ്പതിപ്പുമാത്രമുള്ള പുസ്തകത്തെ അത് പല മുൻപതിപ്പുകളുണ്ടായിരുന്ന ഒന്നിന്റെ പുനർമുദ്രണമാക്കി മാറ്റുന്നു.
ബുദ്ധപുരാവൃത്തങ്ങളിൽ ഇത്തരമൊരു സന്ദർഭമുണ്ട്. സിദ്ധാർത്ഥൻ യശോധരയെ പരിണയിച്ചപ്പോൾ അവൾ ഒരു കറുത്ത മുഖപടം അണിഞ്ഞിരുന്നു; കറുപ്പിൽ നീളെ സ്വർണ്ണവരകളുള്ളത്. ഇത് തന്നിൽ ഉണർത്തിയ പൂർവ്വജന്മസ്മരണയെപ്പറ്റി പിൽക്കാലം ബുദ്ധനായി മാറിയശേഷം അദ്ദേഹം തന്റെ അനുചരന്മാരോടു പറയുന്നുണ്ട്. പണ്ട്, മറ്റേതോ ജന്മത്തിൽ, ബുദ്ധൻ ഹിമാലയസാനുവിൽ ഒരു പുലിയായി ജീവിച്ചിരുന്നു. അന്നവിടെ, കറുപ്പിൽ സ്വർണ്ണവരകളുള്ള സുന്ദരിയായ ഒരു പെൺപുലിയുമുണ്ടായിരുന്നു. അവളെ മോഹിച്ച മറ്റ് പുലികളെയത്രയും അവൻ പോരാടിത്തോല്പിച്ചു. അതിനുശേഷം, ചില്ലറ പരിക്കുകളോടെ, വിശ്രമിക്കുകയായിരുന്ന അവന്റെ അരികിലേക്ക് അവൾ പ്രേമപൂർവ്വം നടന്നുവരികയും അവനെ നക്കിയുണർത്തി ഉൾക്കാട്ടിലേക്കു കൊണ്ടുപോയി ഇണചേരുകയും ചെയ്തു. ആ പെൺപുലിയുടെ ദേഹത്തെ വരകളുടെ ഓർമ്മയുണർത്തി, കറുപ്പിൽ സ്വർണ്ണവരകളുള്ള യശോധരയുടെ മുഖപടം സിദ്ധാർത്ഥനിൽ. ആ പെൺപുലിയുടെ അഭിജാതസുന്ദരമായ നടപ്പിനെയോർമ്മിപ്പിച്ചു യശോധരയുടെ നടച്ചന്തം. അതിനാൽ താൻ അവളിൽ തൽക്ഷണം അനുരക്തനായി എന്നാണ് ജന്മാന്തരങ്ങളിലേക്കു നീളുന്ന ഓർമ്മകളുള്ള ബുദ്ധൻ പറയുന്നത്. ഇത്തരമൊരു പുരാണകഥയുടെ പുനരാഖ്യാനമാണ് ഗ്രേസിയുടെ "ക്രമം'' എന്ന നോവലിൽ നമ്മൾ വായിക്കുന്നത്.
അതിൽ പ്രണയവും രതിയും ജന്മാന്തരങ്ങളുടെ കേളിയുമുണ്ട്. താൻ പരിണയിച്ച കാശിരാജാവിന്റെ മകൾ, മദനലേഖയുടെ ഇടത് മാറിടത്തിനു മുകളിലായി കണ്ട, നക്ഷത്രാകൃതിയുള്ള കരിനീല മറുക് അശോകദത്തന് ചിരപരിചിതമെന്നു തോന്നുന്നു. ആ അധരമധുവും അയാൾ മുൻപെന്നോ നുകർന്നതുതന്നെ. യാദൃച്ഛികതകളെ സ്വാഭാവികവും സയുക്തികവുമാക്കി മാറ്റുന്ന ഭാവനാലീലയാണ് ജന്മാന്തരകഥകളുടേത്. അത് ഒരു നീലനക്ഷത്രമറുകിനെ മറ്റൊരു ജന്മത്തിന്റെ അഭിജ്ഞാനമാക്കി മാറ്റുന്നു. ഇന്നോളം കണ്ടിട്ടില്ലാത്ത ഒരു പൊൻതാമരപ്പൂവ് ഒരുവൾ സ്വപ്നത്തിലും പിന്നീട് നേരിലും കാണുന്നു. ഈ താമരപ്പൂവിന്റെ സ്വപ്നം, രതിയുടെ മധുരവ്യംഗ്യങ്ങളുൾപ്പെടുത്തിയ മറ്റൊരു താമരപ്പൂവായും ഒരു താമരപ്പൊയ്കയായും മാറുന്നത് ഈ നോവലിലെ ഹൃദ്യമായ ആഖ്യാനസന്ദർഭങ്ങളിലൊന്നാണ്. അതിങ്ങനെ: