സിനിമ രൂപംകൊള്ളും മുൻപുള്ള എല്ലാ ഭാവനകളും യാഥാർത്ഥ്യങ്ങളും ക്യാമറയുടെ ഭാഷയിലേക്ക് വിവർത്തനം ചെയ്യപ്പെടുന്നു. പിന്നത്തെ യാഥാർത്ഥ്യങ്ങളെല്ലാം അതിൽനിന്ന് വിവർത്തനം ചെയ്തെടുക്കുന്നതാണ്. നിർമ്മാണത്തിന്റെയും കാഴ്ചയുടെയും ഘട്ടങ്ങളിലെല്ലാം സിനിമ ഇരുട്ടിനെ കൂട്ടുപിടിക്കുന്നു. ഇരുട്ടുമുറിയാണതിന് പഥ്യം. അന്ധകാരം പൂശിയ സ്ക്രീനിൽ വെളിച്ചം വീഴുമ്പോൾ സൃഷ്ടിക്കപ്പെടുന്നതാണ് സിനിമയുടെ യാഥാർത്ഥ്യം. തിരിഞ്ഞുനോക്കിയാലോ തിരിച്ചു നോക്കിയാലോ കണ്ടെത്താനാവാത്തതാണ് ആ ക്ഷണിക യാഥാർത്ഥ്യം.
പൂന ഫിലിം ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ടിൽനിന്ന് ഫോട്ടോഗ്രാഫിയിൽ ബിരുദം നേടിയ ഷാജി എൻ. കരുണിന് ഇരുട്ടിന്റെയും വെളിച്ചത്തിന്റെയും തത്ത്വങ്ങൾ കലാത്മകമായി ഉപയോഗിക്കാൻ പ്രധാന അവസരങ്ങൾ ലഭിച്ചത് അരവിന്ദന്റെ സിനിമകളിലൂടെയാണ്. ‘കാഞ്ചനസീത’യിലാരംഭിക്കുന്ന ഇരുവരും ചേർന്ന സിനിമായാത്രകളിൽ യാഥാർത്ഥ്യത്തിന്റെയും അതിയാഥാർത്ഥ്യത്തിന്റെയും വിവിധ തലങ്ങളിൽ ആവിഷ്കരിക്കപ്പെട്ട മനുഷ്യദുരന്തങ്ങൾ അനിതര സാധാരണദൃശ്യങ്ങളായി ശാശ്വതീകരിക്കപ്പെട്ടു. ‘കാഞ്ചനസീത’യിൽ വർണ്ണങ്ങൾക്കിടയിലെ ഇരുട്ടാണ് പ്രകടമായതെങ്കിൽ ‘തമ്പി’ലെ ബ്ലാക്ക്&വൈറ്റ് ഛായകൾ അതിന്റെ ആഴം കൂടുതൽ ദൃഢമായി അനുഭവപ്പെടുത്തി (‘തമ്പി’ന്റെ ഛായാഗ്രഹണത്തിനും സംവിധാനത്തിനും ദേശീയ അവാർഡ് ലഭിച്ചു). രവി-അരവിന്ദൻ-ഷാജി (നിർമ്മാണം, സംവിധാനം, ഫോട്ടോഗ്രാഫി) അക്കാലത്തെ സമാന്തരസിനിമയുടെ സൂത്രവാക്യങ്ങളിലൊന്നായിരുന്നു. ജനറൽ പിക്ച്ചേഴ്സ് രവിയുടെ നിർമ്മാണ സംരംഭത്തിലാണ് അരവിന്ദന്റെയും അടൂരിന്റെയും ഒട്ടുമിക്ക സിനിമകളും സാദ്ധ്യമായത് (മങ്കട രവിവർമ്മയായിരുന്നു അടൂരിന്റെ ഛായാഗ്രാഹകൻ). നിർമ്മാണത്തിനും സംവിധാനത്തിനുമൊപ്പം ഛായാഗ്രഹണത്തിനുകൂടി പ്രാധാന്യം നൽകി സിനിമാപോസ്റ്ററുകൾ ഇറങ്ങിയത് പ്രധാനമായും അരവിന്ദന്റെയും അടൂരിന്റെയും ചിത്രങ്ങൾക്കാണ്.
ഛായാഗ്രഹണമികവിലൂടെ അറിയപ്പെടുന്ന സിനിമകൾ എന്ന ഖ്യാതികൂടി അരവിന്ദന്റെ ചില സിനിമകൾക്കെങ്കിലുമുണ്ട്. അത്തരത്തിൽ നവസിനിമയുടെ വ്യാകരണം സൃഷ്ടിക്കുന്നതിൽ തന്റെ പങ്ക് അസന്ദിഗ്ധമായി രേഖപ്പെടുത്തിയ ശേഷമാണ് ഷാജി സംവിധാന രംഗത്തേക്ക് എത്തുന്നത്. അപ്പോഴേക്കും നവസിനിമയുടെ ആദ്യ തിരകളടങ്ങുകയും അത് അടുത്ത ഘട്ടത്തിലേക്കു വഴി തിരിയുകയും ചെയ്തിരുന്നു. അരവിന്ദന്റെ സിനിമാ ശൈലിയുടെയും അതിനവലംബിച്ച ഛായാഗ്രഹണത്തിന്റെയും സ്വാധീനം അദ്ദേഹത്തിന്റെ ആദ്യ സിനിമയായ ‘പിറവി’ (1988) യിലുണ്ടാകേണ്ടതായിരുന്നു. എന്നാൽ അരവിന്ദനിൽനിന്ന് തുടർച്ചയെന്ന രീതിയിൽ ആത്മീയതയും സംഗീതവും ധ്യാനാത്മകതയും മാത്രം കൈക്കൊള്ളുകയാണ് അദ്ദേഹം ചെയ്തത്. ‘പിറവി’ തൊട്ടുള്ള സിനിമകളിലെല്ലാം വേദ പുരാണ പരാമർശങ്ങൾക്കൊപ്പം ബൗദ്ധസാന്നിദ്ധ്യങ്ങളുമുണ്ട് (സ്വം /1994, വാനപ്രസ്ഥം /1998, നിഷാദ് /2002, കുട്ടിസ്രാങ്ക്/ 2009, സ്വപാനം /2014, ഓള് /2018). സംഗീതത്തിന്റെ ഭിന്നമാതൃകകളിലൂടെയും ഭിന്ന തലങ്ങളിലൂടെയുമാണ് ഓരോ സിനിമയും സഞ്ചരിക്കുന്നത്. ചെണ്ടയും ചേങ്ങിലയും കഥകളിപ്പദങ്ങളും അതിലുൾപ്പെടുന്നു. ഹിമാലയത്തിന്റെ സംഗീതമന്വേഷിക്കുകയും സംഗീതത്തിന്റെ രീതിശാസ്ത്രമുപയോഗിച്ച് ജീവിതത്തെ വ്യാഖ്യാനിക്കാൻ ശ്രമിക്കുകയും ചെയ്യുന്ന ഒരു കഥാപാത്രംതന്നെ ‘നിഷാദി’ലുണ്ട്. ‘പിറവി’ക്ക് സംഗീതം നൽകിയത് അരവിന്ദൻതന്നെയാണ് (കൂടെ മോഹൻ സിത്താരയും). ഛായാഗ്രഹണം സണ്ണി ജോസഫാണ് നിർവ്വഹിച്ചത് (തന്റെ ഒരു സിനിമയിലും ഷാജി സ്വയം ഛായാഗ്രഹണം നടത്തിയില്ല). സ്വയം അകന്നു നിന്നുകൊണ്ടാണ് ‘പിറവി’ മുതലുള്ള സിനിമകളെല്ലാം അദ്ദേഹം സാക്ഷാത്കരിച്ചത്. സമാന്തരസിനിമയിൽ സംഭവിച്ച ഘടനാപരമായ മാറ്റങ്ങളുടെ ആദ്യഫലങ്ങൾ ‘പിറവി’യിലുണ്ട്.