ഒരു പുസ്തകത്തെക്കുറിച്ച് ആദ്യം കേൾക്കുന്നത് പല വഴികളിലൂടെയാകാം. സെഡോറ നോവൽ മത്സരം 2025 ചുരുക്കപ്പട്ടികയിൽ ഇടം നേടിയ കൃതികളിൽ ഒന്നാണ് ദിപി ഡിജു എഴുതിയ 'കാലാ വിഹാർ' എന്നറിഞ്ഞപ്പോഴാണ് ഈ പുസ്തകം ശ്രദ്ധയിൽപ്പെടുന്നത്. ഡ്രാഫ്റ്റ് രൂപത്തിൽ തന്നെ ഇത് വായിച്ച ചില സൗഹൃദവലയങ്ങളുടെ അഭിപ്രായങ്ങൾ കേട്ടപ്പോൾ ഇത് ഒരു സാധാരണ മിസ്റ്ററി നോവലല്ലെന്നും സമകാലിക സാമൂഹിക യാഥാർഥ്യങ്ങളെ ആഴത്തിൽ സ്പർശിക്കുന്ന ഒരു സ്ത്രീകേന്ദ്രീകൃത കൃതിയാണെന്നും മനസ്സിലായി. ആ കൗതുകമാണ് പുസ്തകത്തിലേക്ക് എന്നെ നയിച്ചത്.
ആദ്യ അധ്യായങ്ങൾ വായിച്ചുതുടങ്ങുമ്പോൾ തന്നെ എഴുത്തുകാരി ഒരുക്കിയിരിക്കുന്ന ലോകം വായനക്കാരെ കൃതിയുടെയുള്ളിലേയ്ക്ക് നയിക്കുന്നു. ഒരു വ്യക്തിയുടെ അന്വേഷണമായി ആരംഭിക്കുന്ന കഥ പതിയെ സ്ത്രീകളുടെ ജീവിതത്തെയും സാമൂഹിക ഘടനകളെയും അധികാരത്തിന്റെ പ്രവർത്തനരീതികളെയും ചരിത്രത്തിന്റെ മറവിൽ ഒളിഞ്ഞിരിക്കുന്ന അനീതികളെയും തുറന്നുകാട്ടുന്ന വിശാലമായ സംവാദമായി മാറുന്നു. കഥാഗതിയെ നിയന്ത്രിക്കുന്നത് അതിലെ സംഭവങ്ങൾ മാത്രമല്ല, കഥാപാത്രങ്ങളുടെ അനുഭവങ്ങളും അവരുടെ മാനസിക സംഘർഷങ്ങളുമാണ്. ഇത് സ്ത്രീകളെ കേന്ദ്രമാക്കി എഴുതിയ നോവലാണെങ്കിലും സ്ത്രീയെ ഒരു ഇരയുടെ സ്ഥാനത്ത് മാത്രം നിർത്തുന്ന രചനയല്ല. പ്രതിരോധിക്കാനും ചോദ്യം ചെയ്യാനും ചരിത്രത്തിന്റെ മറുവായനകൾ നടത്താനും ശക്തിയുള്ള വ്യക്തികളായാണ് സ്ത്രീകളെ എഴുത്തുകാരി അവതരിപ്പിക്കുന്നത്. ഈ സമീപനമാണ് നോവലിനെ ഒരു സാധാരണ സാമൂഹിക നോവലിൽ നിന്ന് ഉയർത്തുന്നത്.
ബീഹാർ എന്ന ഭൂമിക തിരഞ്ഞെടുക്കാനുള്ള എഴുത്തുകാരിയുടെ തീരുമാനം പ്രത്യേകം ശ്രദ്ധിക്കേണ്ടതാണ്. പല മലയാള വായനക്കാർക്കും പരിചിതമല്ലാത്ത ഒരു സാമൂഹിക പശ്ചാത്തലത്തെ അവിടുത്തെ സംസ്കാരത്തോടും മനുഷ്യരുടെ ജീവിതരീതികളോടും ചേർത്ത് അവതരിപ്പിക്കാൻ ശ്രമിക്കുന്നുണ്ട്. ആ പ്രദേശം ഒരു പശ്ചാത്തലമെന്നതിലുപരി നോവലിലെ മറ്റൊരു കഥാപാത്രമായി മാറുന്നു. നോവലിലെ സാമൂഹിക-രാഷ്ട്രീയ പാളികളാണ് ഏറ്റവും ശ്രദ്ധേയം. അധികാരം എങ്ങനെ പ്രവർത്തിക്കുന്നുവെന്നും ജാതി എങ്ങനെ മനുഷ്യബന്ധങ്ങളെ നിയന്ത്രിക്കുന്നുവെന്നും അന്ധവിശ്വാസം എങ്ങനെ ഒരു ആയുധമായി മാറുന്നുവെന്നും സ്ത്രീകളുടെ ശബ്ദം എങ്ങനെ ചരിത്രത്തിൽ നിന്ന് മായ്ക്കപ്പെടുന്നുവെന്നുമുള്ള ചോദ്യങ്ങളെ എഴുത്തുകാരി മുദ്രാവാക്യങ്ങളിലൂടെയല്ല, കഥയിലൂടെയാണ് അവതരിപ്പിക്കുന്നത്. അതുകൊണ്ടുതന്നെ വായനക്കാർ ഒരു ആശയം വായിക്കുക മാത്രമല്ല, അതിനുള്ളിൽ ജീവിക്കുന്ന മനുഷ്യരെ കാണുക കൂടിയാണ്.